بازی فقط وسیله‌ای برای سرگرم کردن کودک نیست؛ بسیاری از بازی‌های فکری می‌توانند هم‌زمان فرصت خوبی برای تمرین تمرکز، هماهنگی چشم و دست، حل مسئله و خلاقیت ایجاد کنند. به‌خصوص بازی‌هایی که کودک در آن‌ها باید خودش چیزی را جابه‌جا کند، الگو بسازد یا یک تصویر را مرحله‌به‌مرحله کامل کند.
بازی‌های مگ برد و مگ پوینت نیز با همین رویکرد طراحی شده‌اند. هر دو بازی از گوی‌های مغناطیسی، قلم مگنتی و الگو استفاده می‌کنند، اما شیوه بازی کردن با آن‌ها متفاوت است و همین تفاوت باعث می‌شود هرکدام تجربه متفاوتی برای کودک ایجاد کنند.
در ادامه ابتدا نگاهی به فواید این نوع بازی‌ها و ارتباط آن‌ها با رویکرد مونته‌سوری داریم و بعد، تفاوت مگ برد و مگ پوینت را بررسی می‌کنیم.
بازی‌های مگنتی چه کمکی به رشد کودک می‌کنند؟
کودکان بخش زیادی از مهارت‌های خود را از طریق تجربه و بازی یاد می‌گیرند. وقتی کودک به‌جای تماشای یک تصویر، خودش با دست‌هایش اجزای آن را جابه‌جا می‌کند و نتیجه کارش را می‌بیند، در واقع درگیر یک فرایند فعال یادگیری شده است.
بازی‌های مگنتی از این نظر می‌توانند چند مهارت مختلف را هم‌زمان درگیر کنند.
۱. تقویت مهارت‌های ظریف دست
کار کردن با قلم مگنتی و هدایت گوی‌ها نیازمند حرکت‌های نسبتاً دقیق دست و انگشتان است. کودک باید قلم را کنترل کند، آن را در مسیر مناسب حرکت دهد و گوی را به موقعیت موردنظر برساند.
این فعالیت‌ها می‌توانند فرصتی برای تمرین مهارت‌های حرکتی ظریف باشند؛ مهارت‌هایی که در فعالیت‌هایی مثل نقاشی، نوشتن، بستن دکمه و کار با ابزارهای مختلف نیز کاربرد دارند.
۲. تقویت هماهنگی چشم و دست
در این بازی‌ها کودک باید چیزی را که می‌بیند با حرکت دستش هماهنگ کند. برای مثال، وقتی در الگوی مقابل خود یک رنگ یا یک شکل مشخص را می‌بیند، باید با استفاده از قلم مگنتی گوی مربوط را پیدا و جابه‌جا کند.
این هماهنگی ساده به نظر می‌رسد، اما برای کودک یک تمرین جذاب و عملی محسوب می‌شود.
۳. تمرین تمرکز و توجه
برای کامل کردن یک الگو، کودک باید به جزئیات توجه کند و مراحل را با دقت دنبال کند. به همین دلیل بازی‌های الگو محور می‌توانند کودک را تشویق کنند که برای مدتی روی یک فعالیت مشخص تمرکز کند.
البته میزان تمرکز هر کودک به سن، علاقه و شرایط او بستگی دارد و قرار نیست هر بازی برای همه کودکان یک اثر یکسان داشته باشد.
۴. آشنایی با الگوها و ترتیب
الگوها بخش مهمی از یادگیری اولیه کودکان هستند. پیدا کردن شباهت‌ها، تفاوت‌ها و ترتیب عناصر به کودک کمک می‌کند روابط بین اشیا را بهتر درک کند.
در مگ پوینت، رنگ گوی‌ها نقش مهمی در ساخت الگو دارد؛ کودک با توجه به کارت الگو تلاش می‌کند گوی‌های رنگی را در جای مناسب قرار دهد.
در مگ برد نیز کودک با حرکت دادن گوی‌ها، تصویر یا الگوی موردنظر را روی صفحه ایجاد می‌کند.
۵. تقویت خلاقیت
بازی زمانی جذاب‌تر می‌شود که کودک فقط مجبور نباشد یک دستور مشخص را اجرا کند و بتواند ایده خودش را هم امتحان کند.
بعد از کار کردن با الگوها، کودک می‌تواند از همان ابزار برای ساختن شکل‌های دلخواه خودش استفاده کند. این بخش از بازی، فضای بیشتری برای تجربه و خلاقیت ایجاد می‌کند.
مگ پوینت چیست؟
مگ پوینت یک بازی مگنتی الگو‌محور است که در آن گوی‌های رنگی روی صفحه قرار می‌گیرند.
کودک با استفاده از قلم مگنتی گوی‌ها را جابه‌جا می‌کند و بر اساس الگوهای موجود، تصویر موردنظر را می‌سازد.
نکته مهم در مگ پوینت این است که رنگ گوی‌ها بخشی از خود الگو است. یعنی کودک علاوه بر پیدا کردن جای درست هر گوی، باید به رنگ آن نیز توجه کند.
برای مثال، اگر در کارت الگو یک قسمت با گوی‌های زرد، سبز یا قرمز مشخص شده باشد، کودک باید گوی‌های همان رنگ را در موقعیت مناسب قرار دهد.
این کار می‌تواند برای تمرین:
- تشخیص و تطبیق رنگ‌ها
- دنبال کردن الگو
- توجه به جزئیات
- هماهنگی چشم و دست
- تمرکز
- مهارت‌های حرکتی ظریف
مناسب باشد.
مگ پوینت در سه طرح حیوانات ارائه می‌شود و همین موضوع می‌تواند برای کودکانی که با شخصیت‌ها و شکل‌های حیوانات ارتباط بیشتری برقرار می‌کنند، جذاب باشد.
مگ برد چیست؟
در مگ برد ساخت تصویر کمی متفاوت است.
در این بازی، گوی‌ها در خانه‌های مشخص صفحه قرار دارند و کودک با استفاده از قلم مگنتی، گوی‌ها را به سمت بالا یا پایین حرکت می‌دهد.
در واقع کودک گوی را برنمی‌دارد که جای دیگری بگذارد؛ بلکه با حرکت دادن قلم مگنتی، گوی را در مسیر خودش جابه‌جا می‌کند تا در نهایت تصویر یا الگوی موردنظر شکل بگیرد.
این ویژگی باعث می‌شود کودک هنگام بازی بیشتر با مفهوم موقعیت، حرکت و ساختن تصویر مرحله‌به‌مرحله درگیر شود.
مگ برد نیز الگو دارد و کودک می‌تواند ابتدا از روی الگوها پیش برود و سپس شکل‌های موردنظر خودش را امتحان کند.
مگ برد در چهار رنگ متفاوت ارائه شده است.
تفاوت مگ برد و مگ پوینت در چیست؟
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم:
در مگ پوینت، کودک گوی‌های رنگی را مطابق رنگ و جای الگو قرار می‌دهد؛ اما در مگ برد، گوی‌ها در خانه‌های خودشان به کمک قلم مگنتی به سمت بالا و پایین حرکت می‌کنند تا تصویر ساخته شود.
برای اینکه تفاوت این دو بازی واضح‌تر باشد، می‌توان آن‌ها را این‌طور مقایسه کرد:
| ویژگی | مگ پوینت | مگ برد |
|---|---|---|
| گوی‌های مغناطیسی | دارد | دارد |
| قلم مگنتی | دارد | دارد |
| الگو | دارد | دارد |
| نقش رنگ‌ها | بخش مهمی از ساخت الگو | تمرکز اصلی روی موقعیت و حرکت گوی‌هاست |
| نحوه جابه‌جایی | گوی در جای دلخواه قرار می‌گیرد | گوی در مسیر خود به بالا و پایین حرکت می‌کند |
| طرح محصول | ۳ طرح حیوانات | ۴ رنگ متفاوت |
| نوع ساخت تصویر | تطبیق رنگ و موقعیت گوی‌ها | حرکت گوی‌ها برای شکل دادن به تصویر |
مگ برد یا مگ پوینت؛ کدام برای کودک مناسب‌تر است؟
این دو بازی را بهتر است نه به عنوان «بهتر و بدتر»، بلکه به عنوان دو تجربه متفاوت در نظر بگیریم.
اگر کودک از رنگ‌ها، تطبیق دادن و ساختن تصاویر بر اساس یک الگوی رنگی لذت می‌برد، مگ پوینت می‌تواند تجربه جالبی برای او باشد.
اگر کودک بیشتر به حرکت دادن اجسام، دنبال کردن مسیر و شکل دادن به تصویر با جابه‌جایی گوی‌ها علاقه دارد، مگ برد نوع متفاوتی از بازی را در اختیارش می‌گذارد.
در هر دو محصول، کودک با یک صفحه، گوی‌های مغناطیسی، قلم و الگو سر و کار دارد؛ اما منطق بازی کردن متفاوت است.